Carlo de Wijs: ‘Persoonlijkheid koppelen aan de Hammond’
Interview Dagblad De Stem in mei 2009, door Willem Jongeneelen
Het orgel lijkt helemaal terug. In zowel de popmuziek als in de jazz. Het geluid van de Hammond B3 blijft ook ongeëvenaard. In de band Key Jay laat de internationaal vermaarde Carlo de Wijs horen hoe warm zijn eigen speciale Hammond klinkt.
De geboren Bredanaar was er vroeg bij. Toen hij zeven jaar jong was, kocht zijn vader een elektronisch orgel. “Dat deed hij eigenlijk voor zichzelf”, aldus Carlo de Wijs. “De klik voor de Hammond volgde op mijn twaalfde. Ik hoorde jazzicoon Rhoda Scott en was verkocht.” Daarna ging het snel met de ontwikkeling van De Wijs, dankzij workshops, bandjes en uitstapjes met zijn oudere broer én drummer Matty naar jazzcafé Het Hijgend Hert in Breda. “Toen ik ging studeren, was de Hammond eigenlijk helemaal uit. Dat was tijdens de opkomst van de synthesizer. Maar ik heb het volgehouden, ondanks de praktische nadelen, want het blijft een heel gesjouw steeds met zo’n zwaar bakbeest! Ik heb blijkbaar altijd graag tegen de stroom in geroeid. In het begin van de jaren negentig kwam de kentering. Via de funk van Prince kwam het orgel opnieuw in beeld. En ik kon aan de bak bij Funky Stuff, de groep van Candy Dulfer.”
De Wijs maakte snel naam in de muziekwereld. Met zijn eigen band D’WYS was hij tot de eeuwwisseling succesvol met een stijl die zich ergens ophield tussen pop, jazz en soul. Daar mogen we gospel aan toevoegen sinds de presentatie van zijn nieuwe band KeyJay. De grote bezetting van KeyJay kent maar liefst 6 wereldvocalisten. “Het is een heel speciaal project waarin ook een rockgitarist prominent aanwezig is. Ik houd ervan om uithoeken met elkaar te verbinden. Vanuit de jazz heb ik vaker afwijkende stappen gemaakt, een zoektocht aangegaan en het avontuur ingedoken. Zo vind ik het ook heel interessant om met grafisch materiaal te werken. Voor KeyJay ben ik oa een samenwerking aangegaan met beeldend kunstenaar Jaap Drupsteen. Hij heeft beelden gemaakt gebaseerd op mijn muziek. Die worden met wat technisch vernuft verbonden aan de live gespeelde muziek. Normaliter volgt de muziek het beeld, hier is het dus andersom.”
De Hammond B3 waarop Carlo de Wijs speelt, is om verschillende redenen uniek. Zo is het instrument zodanig verbouwd dat het op een ingenieuze manier in elkaar kan zakken. Daardoor is het een stuk praktischer te vervoeren. Daarnaast is ook de klank uniek. De Wijs: “Ik kan het podiumgeluid naar een computer sturen, het daarmee bewerken en terug het orgel insturen om het te combineren met het spel op de Hammond zelf weer. Met de voetpedalen stuur ik een Moog synthesizer aan voor het basgeluid. De bassen van Moog passen qua vetheid perfect bij het geluid van de Hammond. Kijk, dat bedoel ik dus ook met die zoektocht: je koppelt je persoonlijkheid aan je instrument om zo dicht mogelijk bij jezelf uit te komen. Ik ben geen purist. Wellicht voel ik me daarom qua houding vaak ook beter thuis binnen de pop dan in de jazz. Ik zie daar soms twintigers die zich als oude zakken gedragen. In de popwereld is dat duidelijk anders.”
Het jaar 2009 levert een mooie zomer op voor de tevens als artistiek manager van de popafdeling op het Rotterdamse Conservatorium actieve De Wijs. De man die eerder met onder meer Steve Lukather (Toto), Gary Brooker (Procol Harum), Ramses Shaffy en het orkest van Cor Bakker optrad, streeft ernaar zijn artistieke ontwikkeling in het verlengde te laten liggen van zijn creativiteit. “Daarom is het zo inspirerend dat er binnenkort optredens gepland staan met het Metropole Orkest dat mijn werk uitvoert, dat ik met een kwartet met onder meer Benjamin Herman op het Lowlands Festival ga spelen en met heldin Rhoda Scott een concert ga verzorgen in het Belgische Zottegem. Eigenlijk maakt dat laatste de cirkel rond, maar aan stoppen denk ik nog lang niet. Mijn eigen stijl zal niet meer zo snel veranderen, die vernieuwen en verbeteren kan altijd. Ook kan ik de omgeving waarin ik me begeef steeds veranderen. Miles Davis was daar een meester in, waardoor het steeds opnieuw leek alsof hij compleet iets anders deed. Daarin ligt ook mijn uithouding om het spannend te houden. KeyJay kan dus heel groot en theatraal zijn, in het knusse Pol’s Place For Jazz treed ik met een kleine bezetting op. Daarin zitten de jonge Belgische drummer Jordi Geuens, die tevens actief is in The Postman en bij Mira, en de binnenkort op de jazzafdeling van het Conservatorium afstuderende zangeres Laise Sanches, een van die zes wereldstemmen uit de grote bezetting. Het theatrale aspect valt in zo’n kleine ambiance uiteraard volledig weg. Daar draait het volledig om interactie en energie. Ook vet!”
